Zelden zag ik een auteurslezing die zó relevant was als deze. Hoezo? Wel, onze vierdes – Merel inclusief – vertrekken op maandag 30 maart voor vijf dagen richting Berlijn. Voor Nederlands moesten ze dan ook het boek “Grensgangers” lezen dat zich volledig afspeelt in, jawel, Berlijn. Het boek is opgedeeld in drie delen: deel 1 speelt zich af wanneer de Berlijnse muur plots gebouwd wordt, deel 2 in volle DDR en vooral StaSitijd, en deel 3 wanneer diezelfde muur neergehaald wordt. Los van de tweede wereldoorlog kan het boek niet méér over Berlijn gaan dan dit, en geeft het perfect de situatie voor de gewone burger in het Berlijn van de Koude Oorlog weer.
Sax begon dan ook met een uitgebreide geschiedenis van dat naoorlogse Berlijn, situeerde daarna haar personages in de tijd, gaf meer uitleg over onder andere Hohenschönhausen waar de leerlingen ook naartoe gaan, schetste de context voor de gewone burger en toonde dat ze ook effectief een historica is die het kan uitleggen én kan schrijven. Ze gaf ook duidelijk weer wat echt en wat fictie was, zoals de ontsnappingsroute voor Julian, maar leuk was dat tijdens haar onderzoek in Berlijn – waar ze een tijdlang ook woonde – een van haar bronnen daar uitriep dat dat ook effectief een ontsnappingsroute had kunnen zijn, en dat ze daar zelf nooit aan gedacht hadden.
Twee uur was misschien wat lang, maar ze gaf tussenin ook een pauze, waarmee ze aantoonde dat ze haar publiek echt wel kent en aanvoelt.
Ik heb alvast geboeid geluisterd en ik vind het jammer dat ik niet mee kan naar Berlijn, of dat ik dit boek en deze lezing niet had gehad nog voor we in 2024 naar Berlijn zijn geweest. Het zou een pak meer gekaderd hebben wat we gezien hebben, en dat terwijl Bart en ik toch ook niet helemaal onwetend zijn, aangezien we al 18 waren toen de muur viel.