De Kleine Cervantes, editie 2026-2027

Wat vinden jongeren zelf het allerbeste jeugdboek? Dat is het opzet van de Kleine Cervantes, de jeugdliteratuurprijs van de Stad Gent. Elk jaar lezen meer dan 100 Gentse jongeren uit de eerste graad van het middelbaar onderwijs 5 jeugdboeken, genomineerd door een professionele jury. Ze lezen, debatteren, gaan creatief aan de slag in workshops en kiezen uiteindelijk een winnaar die wordt bekendgemaakt op het slotfeest.

Twee jaar deed onze school voor de eerste keer mee met deze literatuurprijs: een dozijn leerlingen en een handvol leerkrachten ging de uitdaging aan om de vijf boeken te lezen en onderling te bespreken. Ook vorig jaar gingen we ervoor.

Het was duidelijk voor herhaling vatbaar, en dus zijn we er dit jaar opnieuw bij, met vijf nieuwe, te bespreken en te beoordelen boeken:

  • Albatros / Yorick Goldewijk
  • Roadtrip / Khalid Boudou
  • Het meisje dat er niet mocht zijn / Wilma Geldof
  • Het koekoeksnest / Bob Geurts van Kessel
  • Properzia / Jean-Claude van Rijckeghem

De Kleine Cervantes werd in 1998 in het leven geroepen om het leesplezier via de school een duwtje in de rug te geven. Leerkrachten gaan actief aan de slag met hun leerlingen uit de eerste graad middelbaar onderwijs, een leeftijdsgroep waarin lezen dreigt af te nemen. Ze discussiëren, debatteren, creëren én feesten. Zo wil de Kleine Cervantes het leesplezier aanwakkeren en daarmee de persoonlijke, cognitieve en emotionele ontwikkeling van jongeren bevorderen.

En dat, dat kunnen wij als school alleen maar toejuichen, toch?

En laat ons daar nu net ook een Boekhoek voor hebben, se. Ik lees in elk geval met plezier mee.

Boekhoek krijgt vorm

Eind augustus was ik met twee collega’s het achterste deel van onze schoolbibliotheek (cum groot lokaal) gaan opruimen, met het idee er een leeshoek te maken.

Geloof me, er is wel al wat werk in gekropen: stapels oude boeken weggooien, andere doorgeven aan de betreffende vakgroepen, kasten legen, dat soort dingen.

Gelukkig hebben we twee zalige werkmannen op school, die keihard meedenken in al dat soort dingen. Ik vermoed dat ze dat ook eens een fijne afwisseling vinden tussen het scheren van een haag, het ontstoppen van een leiding, het bijwerken van een muurtje, het repareren van een deur, het ophangen van een kastje…

Ze waren vooral ook met het idee gekomen om een oud rek voor tijdschriften, dat boven in een gang eigenlijk toch maar in de weg stond, hier beneden te zetten als een soort afscheiding: de hoek is dan apart, maar als toezichter kan je er toch gewoon nog doorkijken. Ideaal! Ik had al een aantal poëzieposters opgehangen, en een Van Gogh reproductie die ik via Gift had gekregen, en een oud maar proper tapijt van vroeger,

We kregen twee zetels van collega’s, en toen verschenen er plots ook twee kleine tafeltjes, een extra zeteltje, een plant: Sam en Maarten hadden zich er eens aangezet, het rek volledig in elkaar gezet, en meteen had een van de kuisvrouwen ook nog eens alles netjes afgekuist. Is het af? Nog niet helemaal: er moeten nog extra plantjes komen, nog twee zeteltjes die nog moeten opgehaald worden, een paar sfeerlampjes en eventueel zelfs kerstboomlichtjes, dat soort dingen. Maar intussen wordt het wel al gebruikt: over de middag zitten er al regelmatig leerlingen te lezen, terwijl de rest van het lokaal gebruikt wordt voor stille studie.

Ik ben nu al fan, en het moet nog afgewerkt worden!

Hoornaars in de storm!

Dat het vandaag stormde, dat weet iedereen, en dat hebben we op school ook geweten, ja. Geloof me, het zijn niet alleen kinderen uit de lagere school die wild zijn als het waait, ook die van ons zijn niet zo handelbaar als anders.

Maar bon, we zitten misschien wel in een zeer groene school met een parkomgeving, alle bomen op het terrein zijn nagekeken en zouden geen gevaar mogen vormen, en dus kregen de leerlingen gewoon een extra waarschuwing om niet via de dreven of het park naar huis te fietsen.

Maar toen kwam een bericht dat we alle ramen rond de binnentuin gesloten moesten houden. Huh? Wel, we wisten al langer dat er ergens een nest Aziatische hoornaars zat, want we kregen af en toe eentje binnen. Alleen hadden we het nest nog niet gevonden, en die beesten waren gelukkig ook niet agressief. Tot vandaag dus: door de harde wind werd het nest zwaar door elkaar geschud en was ook plots een heel pak bladeren weg. Plots konden we het nest dus wel zien hangen: helemaal bovenaan in een boom, en man, want een gigant! We konden ook de hoornaars zelf zien vliegen want door die wind waren ze zwaar agressief.

De brandweer werd meteen verwittigd, maar die heeft momenteel wel wat anders aan het hoofd, en ook: dat ding hangt echt hoog en geen idee hoe ze dat gaan bereiken. Maar dat het weg moet, is duidelijk.

Nascholing

Sinds Demir de pedagogische studiedagen heeft afgeschaft, moeten we de nascholingen er ergens anders tussen zien te proppen.

Vandaag was zo’n dag: ik had al lesgegeven van 8.30 uur tot 15.25 uur, en ja, ik was moe. Het is de voorbije weken al echt druk geweest met alle mogelijke extra activiteiten – Vredesdag, Quiz, Ambiance, extra klassenraden, een nascholing op woensdagnamiddag, dat soort dingen – en dan was er deze keer nog een nascholing. Interessant? Wellicht wel, maar ik heb er echt totaal niks van meegekregen, want mijn brein vond van niet.

Ik vond het sowieso een beetje jammer: de lesgever doet dat ongelofelijk goed, gaat snel – wat al eens anders durft te zijn – en is exact op de hoogte van wat wel en niet werkt in het onderwijs. Op zich heel positief dus. Maar het gaat over AI, en als ik eerlijk ben, schiet het dan zijn doel een beetje voorbij. Een groot deel van de leerkrachten heeft hoegenaamd geen boodschap aan AI – om ethische of andere redenen – en voor wie al werkt met AI, was dit misschien zelfs een beetje achterhaald, want die staan soms al verder. Pas op, als lesgevers vind ik dat we wel op de hoogte moeten zijn van wat wel en niet kan met AI en wat de valkuilen voor leerlingen zijn.

En ikzelf? Goh… AI heeft het als taalmodel echt lastig met Latijn omdat daar gewoon te weinig input voor is, dus puur voor de taal kan ik het niet gebruiken. Mijn cursussen zijn intussen allemaal geschreven, daar hoef ik niet veel aan te veranderen. En feedback laten schrijven door AI, zoals hier werd voorgesteld? Ik heb dit jaar in totaal 96 leerlingen, dat is echt niet veel, en dan schrijf ik die feedback liever zelf: gerichter, persoonlijker, en ik denk dat ik evenveel tijd steek in een prompt, zelfs al zou ik daarvoor gems gebruiken.

Mja.

Ik ga die slides eens nalezen, zodra ze online komen. Misschien dat ik er dan wel iets uithaal, op een moment dat ik wel weer helder kan denken.

Nascholing

Nu we geen pedagogische studiedagen meer krijgen van Zuhal Demir, moeten we onze woensdagnamiddagen daarvoor opofferen.

Het ging deze namiddag drie uur lang over Effectieve Didactiek, en eigenlijk was dat enkel een opfrissing van de basisdidactiek in onze opleiding. Ja, wij zijn professionals, en ja, wij weten hoe leren werkt, dat je dus eerst een input hebt, dat die naar je werkgeheugen gaat, en dat het de bedoeling is dat die kennis naar je langetermijngeheugen gaat. En dat je dat dus best verankert, en dat daar verschillende manieren voor zijn. En dat vergeten er nu eenmaal bij hoort.

Hij gebruikte wel diverse didactische werkvormen, we moesten brainstormen, of zelfstandig nadenken, stel je voor. En hij stelde zowaar een vraag waar ik als enige op bereid was te antwoorden, terwijl ik er redelijk zeker van ben dat zo goed als al mijn collegae dit wisten. Het enthousiasme was overweldigend.

Nee, in alle ernst: het was een goeie opfrissing, maar ik denk dat dit perfect op één uurtje kon in plaats van op drie lange uren: mijn rug hield het niet uit, ik ben op een bepaald moment een kwartiertje gaan liggen. Een beetje zonde van de tijd, denk ik dan.

Tsja.