Geplaatst op

De Kleine Cervantes: de slotvergadering

Yup, we zijn door onze vijf boeken heen intussen, en dus restte ons nog om vandaag de scores te geven en een gedicht te maken rond het boek dat ons toegewezen was, met name De Wonderverteller van Lida Dijkstra.

Het gedicht, dat had nog wat voeten in de aarde, maar toen kwam iemand op het lumineuze idee om er een ‘vormgedicht’ van te maken: tekstregels maar in de vorm geschreven van een van de onderwerpen, in dit geval een kameel. Ze brachten al woorden aan, maakten zinnetjes, en er werd een ontwerp gemaakt. Morgen over de middag heb ik toezicht in de creaclub en gaat een leerling de achtergrond van een woestijnlandschap maken in aquarelverf, gaat iemand anders de dichtregels uitwerken en nog eentje de kameel alvast schetsen.

Ik ben benieuwd wat het gaat worden, maar ik vind het wel een goed idee, want met enkele leerlingen samen een gedicht schrijven, dat is nog niet zo eenvoudig.

Ik ben in elk geval wel blij dat ik de vijf boeken heb gelezen, want dat is zó ver van mijn bed, die Nederlandstalige jeugdliteratuur, dat ik echt niet meer mee ben met wat er leeft. En per slot van rekening zijn dat toch mijn leerlingen.

Geplaatst op

Lectuur: “Oever” van Ludwig Volbeda

Dit jeugdboek was er ook eentje voor de Kleine Cervantes, de Gentse boekenjury.

Ik vond het in het begin nogal vreemd: het is niet meteen duidelijk wie er aan het woord is, wat dat is met die Oever – het blijkt een persoon te zijn – en waarover het gaat. Pas beetje bij beetje wordt dat duidelijk, maar ik vrees dat sommige minder geoefende lezers – lees: jongeren die het verplicht moeten lezen – tegen dan al afgehaakt zijn.

Jip moet een zelfportret maken voor de tekenles op school, maar slaagt daar maar niet in, hoewel die echt wel goed kan tekenen. De voorkeur daarvoor gaat uit naar insecten en dan vooral kevers, vandaar ook de tekening op de boekomslag. Jip is dan ook echt gefascineerd door kleine beestjes. Maar ook door de nieuwe jongen in de klas, en vooral door Oever, die jammer genoeg verhuisd is en die op die manier gewoon verdwenen is. Oever had nochtans de hele wereld van Jip veranderd…

12 updates beschikbaar

(Let op, spoiler).

Wat ook niet meteen duidelijk is, en duidelijk zo bedoeld is, is dat Jip eigenlijk een meisje is. In jongenskleren. Met jongenshobby’s. En die nochtans wel op jongens valt. Pas op het einde beseft ze dat ze eigenlijk gewoon liever een jongen zou zijn.

Dit is dus duidelijk een boek over het worstelen met genderidentiteit, met verliefd zijn, met queer zijn… Maar zoals ik ergens las: “Dit is wel echt een goed voorbeeld van een boek dat is geschreven met de hoop op een Gouden Griffel en dat bedoel ik niet als compliment. Ik bedoel dat dit een kinderboek voor volwassenen is en daar kan ik niks mee.” Onze leerlingen hadden ook een beetje dat probleem, en niet iedereen vond het even goed. Toch vond ik het wel iets hebben, ja. Ik kan me voorstellen dat sommige jongeren zich hier heel hard in zullen herkennen, hopelijk een duwtje in de rug krijgen en zich niet meer alleen met hun problemen voelen.

En dan is wat mij betreft een boek wel geslaagd, ja.

Geplaatst op

Lectuur: “De spin en de sleutel” van Anna Woltz

Zoals ik eerder al schreef, lees ik ook dit jaar mee met de Kleine Cervantes, de Gentse jeugdboekenjury. Een eerste boek daarvan was dus deze “De spin en de sleutel”. En ja, ik vond het echt wel een goed boek.

Het begint heel verwarrend, met de dertienjarige Elena die uit de trein stapt, met opzet daar haar gsm vergeet, en aan het station een jongen te paard ziet passeren. Blijkt dat haar mama een maand op retraite gaat, en zij dan maar een maand wordt geparkeerd bij een tante, haar nieuwe echtgenoot en diens twee kinderen, in zijn nogal rustieke en vreemde huis. Wat spookt de jongen, Atlas, ’s nachts uit? En waarom staat het huis vol kerstversiering, midden in de zomer? En waarom is er een kamer die al drie jaar op slot zit?

Een en ander leidt tot een behoorlijk spannend, meeslepend verhaal over vooral de gevolgen van je daden inschatten en inzien, liegen en open communicatie. En het belang van familie, dat ook.

Uiteraard is dit een jeugdboek, maar ik vond het echt wel goed, en voor een keer ook perfect op leeftijd. De meeste boeken van vorig jaar vond ik persoonlijk wat te oud voor eerstejaars, maar dit kan perfect, en het sluit ook helemaal aan bij hun leefwereld. Toen we samenkwamen om het te bespreken, kwam dit ook naar voor: ze vonden het allemaal echt goed. Voorlopig is het dus een kanshebber, maar er zijn natuurlijk nog vier andere kandidaten. We zien us nog wel, maar heb je een jonge tiener in huis en zoek je iets om te lezen? Dan is dit wel een aanrader.

Geplaatst op

De Kleine Cervantes, editie 2025-2026

Wat vinden jongeren zélf het allerbeste jeugdboek? Dat is het opzet van de Kleine Cervantes, de jeugdliteratuurprijs van de Stad Gent. Elk jaar lezen meer dan 100 Gentse jongeren uit de eerste graad van het middelbaar onderwijs 5 jeugdboeken, genomineerd door een professionele jury. Ze lezen, debatteren, gaan creatief aan de slag in workshops en kiezen uiteindelijk een winnaar die wordt bekendgemaakt op het slotfeest.

Vorig jaar deed onze school voor de eerste keer mee met deze literatuurprijs: een dozijn leerlingen en een handvol leerkrachten ging de uitdaging aan om de vijf boeken te lezen én onderling te bespreken. Uiteindelijk bleven er 8 leerlingen over, en die hadden een bijzonder fijn slotevenement in mei.

Het was duidelijk voor herhaling vatbaar, en dus zijn we er dit jaar opnieuw bij, met vijf nieuwe, te bespreken en te beoordelen boeken:

  • Welkom thuis, chrononauten / Dirk Weber
  • De spin en de sleutel / Anna Woltz
  • Ommouw me / Ted van Lieshout
  • Oever / Ludwig Volbeda
  • De wonderverteller: over de reizen van Marco Polo / Lida Dijkstra en Djenné Fila
9789025884154 Ommouw me

De Kleine Cervantes werd in 1998 in het leven geroepen om het leesplezier via de school een duwtje in de rug te geven. Leerkrachten gaan actief aan de slag met hun leerlingen uit de eerste graad middelbaar onderwijs, een leeftijdsgroep waarin lezen dreigt af te nemen. Ze discussiëren, debatteren, creëren én feesten. Zo wil de Kleine Cervantes het leesplezier aanwakkeren en daarmee de persoonlijke, cognitieve en emotionele ontwikkeling van jongeren bevorderen.

En dat, dat kunnen wij als school alleen maar toejuichen, toch?

Klik hier voor nog meer info!

Geplaatst op

Lectuur: “Met jou is het anders” van Hanne Eerdekens

Nee, dit is niet het soort boek dat ik normaal gezien zou lezen, maar dit was er eentje voor de Kleine Cervantes, en meer bepaald het boek dat we zelf ook nog in de kijker moesten zetten.

Uiteindelijk heeft dit boek ook de wedstrijd gewonnen, en best wel terecht, al had onze school Jona op de eerste plaats gezet. Maar dit is wel een fijne, ja.

Het gaat over Nolan, een jongen in zijn laatste jaar in een Britse middelbare school, wiens moeder jongdementie heeft, wiens vader dan maar twee jobs doet en die zelf voor zijn kleine zusje zorgt. Gelukkig vindt hij afleiding en populariteit in de basketploeg van de school. En in het laatste jaar doet die ploeg altijd een dare, een uitdaging. Nolan doet daarom mee aan de talentenwedstrijd van de school als Britney Spears, en in een ingeving richt hij zich daarbij tot Louis, een gay jongen die hij eigenlijk niet eens kent. Maar zijn optreden is gefilmd, het wordt gezien als een coming out en plots krijgt hij een interviewaanvraag in een heel bekende talk show, waar hij maar liefst 5000 pond voor krijgt. Vijfduizend pond, waarmee hij een verpleegster voor zijn moeder kan inschakelen, zijn zusje eindelijk nieuwe kleurpotloden kan geven én zelf het inschrijvingsgeld kan betalen voor de universiteit. En dat terwijl hij niet eens homo is…

Hij gaat erop in en slaagt er zelfs in Louis willens nillens hem te laten coachen voor dat interview. Maar dan begint alles een eigen leven te leiden…

Ja, het boek is vlot geschreven, perfect op zijn doelgroep, best grappig en sarcastisch bij momenten, maar ook heel gevoelig. Een thema als homoseksualiteit, LGBTQ+, coming out is niet altijd even makkelijk om niet in sentimentaliteit of prekerigheid te vervallen, maar Eerdekens slaagt er wonderwel in om alles heel natuurlijk, heel open te houden. Je leeft je automatisch in in de personages en op geen enkel moment wordt het echt cringe.

Een aanrader? Zeker, toch voor tieners en voor wie van jeugdliteratuur houdt. Alleen die boekomslag, daar hadden ze toch wel wat anders voor kunnen kiezen…

Oh, en als uitsmijter de trailer die collega Thomas Vandenbroucke gemaakt heeft voor de wedstrijd.

Geplaatst op

Lectuur: “Jona” van Anna Van Praag

Eerder schreef ik al dat ik mee ging lezen met de Kleine Cervantes, een Gentse jeugdboekenjury. Een eerste boek dat ik daarvoor las – ik had de volgorde niet goed bekeken, dat bespreken we pas eind februari – was dus Jona, van Anna Van Praag. En ja, ik vond dat best goed, ja.

Hoofdpersonage is Jona, een jongen van zestien die met zijn vader in een klein huisje in een hofje in Amsterdam woont, tegenover zijn licht dementerende grootmoeder. Op zich niks speciaals, ware het niet dat de familie strikt Joods is – niet Chassidisch, zo ver gaan ze niet – en vader hamert op complete openheid, wat zelfs letterlijk te nemen is als het over kamerdeuren gaat. En dat Joods zijn, dat heeft een enorme impact, want meteen is er ook het intergenerationele trauma over de tweede Wereldoorlog.

Wanneer Jonah een soort onderzoekscompetentie moet maken samen met twee klasgenoten, kiezen ze zijn oma als onderwerp, en dan meer bepaald over wie ze het heeft als het over Simon gaat. Want voor zover ze weten, is er geen Simon in de familie. Maar die klasgenoten verstoren wel het wereldbeeld van Jona: niet Joods, veel mondiger, een andere kijk op de wereld…

Op een luchtige manier snijdt Van Praag op die manier enkele toch wel zware thema’s aan: het verwerken van het oorlogsverleden dat ook op Jona nog een invloed heeft, dementie, culturele en religieuze verschillen…

En toch leest het boek wel vlot: het spreekt aan, appelleert aan de leefwereld van jongeren en de problemen waarmee zij geconfronteerd worden. Ik ben benieuwd naar wat onze leerlingen er van gevonden hebben, maar dat is voor een latere datum.