Tag: afscheid

Mijn vader…

Laat me beginnen met het begin: gisterenavond rond een uur of acht had ik plots de behoefte om naar mijn pa te gaan om hem zijn nieuwe shorts te brengen. Ik ga nooit in de week ’s avonds naar hem, hij komt hier altijd de zondag, dus dit was bepaald ongewoon. En die shorts lagen hier al sinds maandag, hij had er per slot van rekening eentje. Merel trok haar wenkbrauwen op: “Ga jij nu naar opa???”

Op het moment dat ik daar uit de lift stap, passeert er net iemand van de verpleging in vijf haasten, en roept me toe: “We zijn net bezig met uw papa, het gaat niet goed met hem, we hebben net de ambulance gebeld!” Euh?

In zijn kamer was het snikheet – 35° – maar hij had zelf niet naar de koelere dagzaal willen gaan, en een ventilator had hij ook afgeslagen want “dan zat hij in den trok, en hij kon goed tegen de warmte”. Er was een huisarts bij hem die zei dat hij precies koortsstuipen had, maar ik ontkende dat meteen: hij had gewoon serieus last van zijn Parkinson-tremor. Hij had wel 41° koorts en moest dus dringend afgekoeld worden, en ze dacht aan een dubbele longontsteking, maar ik vond zijn adem niet anders dan anders. Nu, ze gaven hem meteen antibiotica, koude kompressen en ijspakken, zetten er een ventilator bij, legden zuurstof aan en na enkele minuten kwam de spoedarts erbij. Die luisterde naar mijn anamnese maar oordeelde toch dat hij richting spoed moest om af te koelen, want dit was allesbehalve oké op zijn leeftijd en met zijn problemen. HIj ging daar zelf ook mee akkoord, maar voelde zich niet bijzonder slecht, zei hij.

Soit, ambulance in, en ik nog snel een valiesje klaargemaakt want de kans zat er wel in dat  hij wat langer ging moeten blijven. Ik fietste naar huis, bekwam daar even van de warmte en de adrenaline, en reed vervolgens ook richting spoed.

Daar lag hij al in een onderzoekskamer met een ijskoud infuus en enkele ijskompressen, en hadden ze hem al aan enkele machines gelegd. Zijn hartslag was 104, zijn bloeddruk normaal, maar zijn zuurstofsaturatie naar de lage kant. Een longfoto wees uit dat er wel iets was, maar eigenlijk niet abnormaal gezien zijn COPD. Ze gaven hem daarop een aerosol met Duovent om zijn longen open te zetten. Intussen was zijn koorts naar 39° gezakt, de goeie richting uit dus.

Was het nu die Duovent waarop hij is beginnen hyperventileren of zo? Of iets anders? Feit is dat plots zijn koorts terug omhoog schoot, zijn hartslag naar 160 ging en bleef, en dat het dus gewoon fout aan het gaan was. Intussen was Roeland tegen een uur of elf na een dinertje afgekomen om me af te lossen, want de rug is niet bepaald tuk op die stoelen daar.

Om één uur is pa dan naar de intensieve gebracht, want hij bleef met die hoge hartslag en die hoge koorts. Hmmm.

Deze voormiddag moest ik toevallig in het ziekenhuis zijn voor een bespreking van mijn rug – later meer daarover – en liep ik even langs de intensieve om te luisteren hoe het zat. Ze konden me nog niks vertellen, waren nog volop bezig met onderzoeken, hij was niet stabiel, maar ik mocht rond één uur terugkomen want dan kon de dokter even tijd maken voor mij.

Net toen ik wilde vertrekken thuis, kwart voor één, ging de telefoon: dat we best alle drie langskwamen, want dat het helemaal fout ging. Euhm….

Kwart over één zaten we alle drie aan een bureautje in intensieve en stond een ongelofelijk empathische, zorgende dokter ons te woord. Ons pa kreeg bloeddrukondersteuners, had een speciaal zuurstofmasker op, kreeg allerhande medicijnen, maar… ze zaten aan het maximum en ze kregen zijn zuurstof niet goed. Op zich was zijn saturatie oké, maar ze namen voortdurend bloedgassen, en daaruit bleek dat de zuurstof zijn spieren en organen niet bereikte en dat er altijd maar meer lactaatvorming was, verzuring dus. Ze konden proberen hem erdoor te sleuren, maar dan ging het echt trekken en sleuren zijn, mensonwaardig, en de kans was bijzonder groot dat er al organen zoals zijn nieren aangetast waren, en dat hij daarna drie keer per week naar de dialyse zou moeten. En intubatie bij een parkinsonpatiënt is sowieso om problemen vragen, want die mensen genezen daar vrijwel niet van.

We bleven stil.

Voorzichtig opperde ze dat zijn levenskwaliteit wellicht drastisch zou dalen, en of dat was wat we wilden voor hem. En ja, ze snapte dat het een bijzonder moeilijke beslissing ging zijn, want dat hij nu perfect helder en wakker was, maar dat ze dit al vaker gezien had, en dat hij mentaal misschien wel in orde was, maar dat zijn lichaam hem in de steek liet. En ze stelde voor dat we afscheid namen van hem, dat we hem zachtjes lieten gaan. Dan zouden ze de ondersteunende medicatie afbouwen en hem morfine geven, zodat hij langzaam zou wegzakken en in slaap vallen, in alle comfort.

En dat is wat we ook gedaan hebben. Ons pa wist het: hij is ook niet onnozel, als hij zijn drie kinderen samen ziet binnenkomen op zijn kamer in intensieve. Ik heb het hem ook uitgelegd: dat zijn lichaam op was, en dat dit het was. Hij knikte. En later, toen Jeroen hem vroeg of hij comfortabel was, zei hij: “Joak”. En of hij schrik had: “Neenk”. En dat, dat stemde me gerust.

Ik had zijn hand vast, we zaten alle drie bij hem, toen hij in slaap viel. Zijn hart klopt nog stevig, maar zijn ademhaling vermindert en zijn bloeddruk zakt gestaag. De verpleging zei dat het nu nog enkele uren kon duren, maar wellicht niet meer dan dat.

Rond acht uur ben ik naar huis gegaan: de rug was op. Mijn broers zijn nog bij hem, hij gaat niet alleen sterven, maar we waren erbij toen hij in slaap viel, we hebben afscheid genomen.

Totaal onverwacht dus. En ja, dat doet pijn. Maar ik ben er zeker van dat we de juiste beslissing hebben genomen, en dat stelt me gerust.